Filament; PLA, ABS, PETG çeşitleri olan ve 3D yazıcılarda G-code ile hazırlanan modelleri gerçek, elle tutulur parçalara dönüştürmemizi sağlayan temel baskı malzemesidir. Genelde plastik ve çeşitli kimyasal/organik hammaddelerden üretilir (örneğin PLA).
Kısaca söylemek gerekirse, 3D baskı için gereken üretim malzemesinin belirli ölçülerde makaraya sarılmış halidir. Piyasada 0.5 kg ile 2 kg arasında seçenekler bulunur ve makaralar 330–340 metre uzunluğa sahip olur.
Filamentler genelde iki farklı kalınlıkta gelir: 1.75 mm ve 2.85–3.00 mm. Günümüzde en yaygın olanı 1.75 mm’dir. Ultimaker ve LulzBot gibi bazı markalar ise daha kalın kullanan nadir üreticiler arasında yer alır. Ağırlık ve uzunluk değerleri de markadan markaya çok büyük fark göstermez.
3D yazıcınla baskı almak istediğinde, yazıcının desteklediği ölçüde filament seçip baskı sürecini başlatabilirsin. 3D baskıda kullanılan filamentler, ısıtıldığında yanmak yerine eriyen termoplastik (polimer) malzemelerdir. Eritilip şekil verilebilirler ve soğuduklarında tekrar katılaşıp formunu korurlar.
3D Yazıcı da Filament Kullanımı
3D yazıcılar genelde FDM (Fused Deposition Modeling) teknolojisiyle çalışır. Yani filament denen hammaddeleri ısıtıp eriterek katman katman üst üste koyar ve böylece baskıyı oluşturur. Filamentlerin ana malzemesi çoğunlukla plastik olsa da iş bununla bitmiyor; ahşap katkılı, metal katkılı ya da karbon fiber katkılı gibi daha özel türleri de var. Bu tarz seçenekler sayesinde 3D baskılarda sadece görünüş değil; dayanıklılık, esneklik ve estetik gibi özellikleri de ihtiyaca göre ayarlayabiliyorsun.
Ahşap, Plastik Ve Metal Hammadde İçin Hangisi İdeal
3D yazıcıların olmazsa olmazı olan filamentler, farklı ihtiyaçlara göre bir sürü seçenek sunar. O yüzden projeye göre doğru malzemeyi seçince hem baskı kalitesi artıyor, hem de istediğin sonucu daha rahat alıyorsun. En çok kullanılan filament türleri ve öne çıkan özellikleri şöyle:
PLA (Polilaktik Asit)
PLA genelde bitkisel kaynaklardan üretiliyor. Bu yüzden daha çevre dostu sayılıyor ve basması en kolay filamentlerden biri. Koku yapmaması ve bükülme eğiliminin düşük olması da özellikle evde kullanım için baya avantaj.
PETG (Polietilen Tereftalat Glikol)
PETG’yi ben genelde PLA’nın daha güçlü ve daha esnek versiyonu gibi düşünüyorum. Dayanıklılığı daha iyi, biraz esnek ve doğru şartlarda gıda teması olan ürünlerde de kullanılabiliyor. Ayrıca nemi çok çekmediği için boyut stabilitesi de genelde yüksek oluyor.
TPU (Termoplastik Poliüretan)
TPU’nun olayı direkt esneklik. Esnek parçalar, hareketli yapılar, darbe emen parçalar gibi işlerde çok tercih ediliyor. Bir de farklı sertlik derecelerinde üretildiği için ihtiyaca göre yumuşak–sert seçenek seçebiliyorsun.
ASA (Akrilonitril Stiren Akrilat)
ASA, karakter olarak ABS’ye benziyor ama en büyük farkı UV dayanımı. Yani güneşte daha iyi dayandığı için dış mekan parçalarında ABS’ye göre daha mantıklı oluyor.
Naylon (Nylon)
Naylon daha çok endüstriyel tarafta öne çıkıyor. Yüksek dayanıklılık ve aşınma direnci sunduğu için sağlam ve uzun ömürlü parçalarda sık kullanılıyor.
HIPS (Yüksek Darbe Dayanıklı Polistiren)
HIPS de ABS’ye benzer bir filament. Genelde daha düşük sıcaklıklarda basılabiliyor ve bazı senaryolarda alternatif olarak tercih ediliyor. (Bazı kullanıcılar destek malzemesi olarak da kullanıyor.)
Bu maddelerde yer alan filamentlerin dışında, farklı renklerde ve özel özelliklere sahip birçok çeşidi bulunmaktadır. Projenizin gerektirdiği özelliklere göre doğru seçimi, başarılı bir 3D baskı için oldukça önemlidir.
Doğru Filament Nasıl Seçimi (3D)
3D yazıcınızı seçtikten sonra, vermeniz gereken ilk karar ne tür bir filament kullanmak istediğinizdir. Birkaç düzine çeşidi vardır. Polilaktik asit, polivinil alkol, karbon fiber, termoplastik elastomer vb. çeşitleri vardır. Filament isimleri kısaltmalar şeklinde tanımlanır. ABS, PLA, HIPS, CPE, PETG, PETT, TPE, PVA, PCTPE gibi. Bu kadar çok filament çeşiti kafanızı karıştırmasın çünkü sadece birkaç tür ev tipi kullanıcılara hitap etmektedir.
Bonus: Reçine (Hızlı En Kaliteli Baskı)
Günümüzde FFF/FDM yazıcılar iyice yaygınlaştı ama şu gerçeği de göz ardı edemeyiz: Filament kullanmayan, reçine (resin) ile çalışan 3D baskı teknolojileri de artık baya popüler. Bunların başında da hem geliştirilen ilk 3D baskı yöntemlerinden biri olan hem de çok detaylı, yüksek çözünürlüklü baskılar alabilen Stereolitografi (SLA) geliyor.
Ticari kullanım için üretilen SLA yazıcılar genelde pahalı oluyor; bazı modellerin fiyatı 100 bin TL ve üstü seviyelere çıkabiliyor. Ama işin güzel yanı, hobi amaçlı ya da küçük atölyeler için üretilen daha uygun fiyatlı seçenekler de mevcut.
SLA baskı mantığı da şöyle çalışıyor: Bir UV lazer, tepsi ya da hazne içinde bulunan UV’ye duyarlı reçine (fotopolimer reçine) üzerine, basılacak modelin şeklini katman katman işler. Lazer reçineye vurdukça reçine sertleşir ve baskı bu şekilde oluşur.
Reçineler genelde 250 ml, 500 ml ve 1 litre gibi şişelerde satılıyor. Litre fiyatı da çoğu zaman yaklaşık 50$’dan başlayan seviyelerde olabiliyor. Üreticiler ayrıca mukavemet, esneklik, sertlik gibi farklı ihtiyaçlara göre özel reçineler de geliştiriyor ve bunlar genelde premium fiyatla satılıyor.
Referanslar:
3D Yazıcıda Kusursuz Baskının Sırrı: Filament Türleri ve Özellikleri:
3D Yazıcı da Filament Kullanımı:
Ahşap, Plastik Ve Metal Hammadde İçin Hangisi İdeal:
Bonus: Reçine (Hızlı En Kaliteli Baskı):
Daha Fazla Yazıcı Bilgisi için: https://kıbrıs3d.com.tr
Bir yanıt yazın